Het is onze energie
De Belgische elektriciteitsproducenten hebben in de periode 2005-2009 bijna 1,7 miljard euro winst gemaakt door de gratis toegekende CO2-rechten door te rekenen aan de klanten. Dat meldt de federale energieregulator CREG donderdag. Volgens de jaarlijkse studie bedraagt die zogenaamde windfall profit voor 2009 zo’n 119 miljoen euro.
via De Standaard Online – 1,7 miljard winst door gratis CO2-rechten.
Geert Versnick kondigde op 30 april aan dat de elektriciteitsprijzen met 20 procent gaan stijgen, omdat de zonnepanelen te veel zouden kosten. Drie trefwoorden voor wie Geert Versnick niet kent: Open Vld, Eandis, Electrabel.
Wat is er aan de hand? Wie zonnepanelen heeft, krijgt per geproduceerde megawattuur (Mwh) een groenestroomcertificaat (GSC). De netbeheerders –waarvan Eandis de grootste is- zijn verplicht die op te kopen, als een vorm van subsidiëring van groene stroom. De kost wordt verrekend in de nettarieven, die een onderdeel zijn van de stroomprijs die iedereen betaalt. Plots is Vlaanderen in de ban van het idee dat men “betaalt voor de zonnepanelen van zijn buurman”. Enige nuance is op zijn plaats.
Voor de goede orde: Versnick kan de tarieven niet verhogen. De Creg moet zijn goedkeuring geven, wat nog niet is gebeurd.
De zonnepanelen van uw buurman zijn trouwens niet het probleem:
1. Veel problematischer zijn de winsten die worden versluisd naar ons buurland. De GSC kostten Eandis in 2009 30 miljoen euro. Dat is ongeveer evenveel als de lonen en bonussen die Suez in 2009 aan zijn management en bestuurders uitbetaalde (26 mio euro). Ondertussen verdient Suez via uw factuur 1,5 à 2 miljard euro netto aan de kerncentrales die door de Belgische consument zijn afbetaald.
2. Bovendien zorgen de zonnepanelen van uw buurman voor minder CO2-uitstoot en voor minder kernafval. Dat zijn kosten die anders ook in de factuur zouden terechtkomen. De nucleaire opkuis wordt momenteel geraamd op acht miljard euro, de emissiehandel zal de prijs van koolstof voelbaar maken. Dus: groene stroom bespaart ook kosten.
3. Zonnepanelen zorgen ervoor dat we minder afhankelijk zijn van schaarser en duurder wordende fossiele brandstoffen. Door de prijsstijgingen van olie en gas betaalde een doorsnee gezin in 2008 liefst 150 euro meer voor zijn elektriciteit dan in 2006. In vergelijking daarmee valt de kost van de zonnepanelen -6 à 8 euro per gezin in 2009, of minder dan één euro per maand- best mee. De keuze voor groene stroom is de enige die onze energie op termijn betaalbaar kan houden.
Slotsom: Geert Versnick pleit voor de winkel van Electrabel. Hij lanceert een aanval op de succesvolle zonnepanelen omdat elke geproduceerde Mwh een Mwh is die Electrabel niet kan verkopen. Hernieuwbare energie en zelfproductie vormen op termijn een bedreiging voor hun monopolie. Tegelijk zwijgt hij zedig over het dividend dat Eandis jaarlijks aan Electrabel betaalt. Dat leverde Electrabel (voor 33 procent aandeelhouder) in 2008 tachtig miljoen euro op.
Trouwens, Eandis is maar één van de twee netbeheerders in Vlaanderen. De andere, Infrax, heeft geen banden met Electrabel. Toeval dat men daar geen problemen heeft met de stijgende kost van de zonnepanelen?
Uiteraard heeft de omschakeling naar meer hernieuwbare energie een kost. Voor zonnepanelen zal die hooguit oplopen tot 3 à 4 euro per gezin in 2015, 2016. Daarna zal het succes de nieuwe technologie goedkoper maken, zodat de subsidies en de extra kosten langzaamaan kunnen uitdoven. Daarna hebben we alleen nog de genoemde voordelen. Hetzelfde geldt voor de windmolenparken op zee. Ook die zullen geld kosten, maar die subsidies kunnen worden betaald met de nucleaire rente die Suez nu naar Parijs sluist. Het is hoog tijd dat we die miljardentransferts droogleggen en in eigen land investeren in hernieuwbare energie.
De elektriciteit is in België vorig jaar bijna de helft goedkoper geworden. Alleen heeft de consument daar niets van gemerkt en is de marge grotendeels naar de bedrijven gevloeid.
België telt vier verschillende energiewaakhonden: een federale, een Vlaamse, een Waalse en een Brusselse. Jaarlijks publiceren de vier regulatoren een gezamenlijk statistisch overzicht van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België.
Dat verslag is alweer bijzonder leerrijk. Zo lezen we op pagina 3 van het samenvattende persbericht dat de groothandelsprijs van elektriciteit in 2009 daalde ten opzichte van 2008 van 70,6 euro per megawattuur tot 39,4 €/MWh. Dat is een behoorlijk spectaculaire daling van liefst 44 procent. Dat hebben wij alvast niet gemerkt hebben op onze factuur.
We zijn niet de enigen, zo blijkt als we de vaststellingen in het Jaarverslag 2009 van het Prijzenobservatorium er nog eens bijnemen. Daar staat op pagina 25 een overzicht van de evolutie van de elektriciteitsprijzen die de eindgebruikers betalen. Die zijn, afhankelijk van het verbruik, met 5,8 tot 6,9 procent gedaald. Conclusie: de grondstofprijs van de leveranciers daalt met bijna de helft, de eindprijs voor de verbruikers met enkele luttele procentjes.
Waar is de marge dan naartoe, vraagt u zich nu af. Dat is een iets complexer verhaal, maar het antwoord geven we nu alvast: in hoofdzaak naar de energieboeren (waarvan Electrabel blijkens het verslag van de vier regulatoren trouwens nog altijd de grote slokop is, met meer dan zeventig procent van de elektriciteitsvoorziening).
Laat ons eerst even terugkeren naar de meest recente studie die de CREG gemaakt heeft over ‘de componenten van de elektriciteits- en de aardgasprijzen’. Die maakt een onderscheid tussen een aantal verschillende componenten in de elektriciteitsfacturen:
- De leveranciersprijs, die de leveranciers vrij bepalen maar in principe een weerspiegeling zou moeten zijn van de grondstofprijs
- De bijdragen voor de subsidiëring van groene stroom en warmtekrachtkoppeling
- De kosten voor het beheer van het elektriciteitsnet
- Heffingen, BTW en belastingen
In januari 2010 stelde de CREG dat de facturen voor de eindverbruiker tussen december 2008 en december 2009 waren gedaald dankzij de daling van de leveranciersprijs. Die daling was echter gedeelteijk gecompenseerd door hogere bijdragen voor hernieuwbare energie en hogere bijdragen om de kosten voor de netbeheerders te dekken.
Zoemen we even in op de daling van die leveranciersprijs, dan zien we dat de tarieven voor een typeklant met een doorsnee verbruik inderdaad daalden:
• met 22,52 procent voor Luminus in Vlaanderen
• met 26,02 procent voor Electrabel in Vlaanderen
• met 16,36 procent bij Luminus in Wallonië
• met 18,24 procent bij Electrabel in Wallonië
Hieruit blijkt dat de evolutie van de leveranciersprijs bij lange na niet in de buurt komt van de daling van de groothandelsprijs, met name 44 procent. De bedrijven hebben die daling maar voor de helft doorgerekend in hun prijzen. Het zijn dus niet alleen de kosten voor groene energie of voor het netbeheer die ervoor gezorgd hebben dat de prijzen hoog bleven, maar in de eerste plaats de grotere winstmarge die de bedrijven voor zichzelf reserveerden.
| Verschil 2008-2009 | ||
| Verslag regulatoren | Groothandelsprijs BELPEX | -44,19% |
| Prijzenstudie CREG | Leveranciersprijs Electrabel – Vlaanderen | -26,02% |
| Wallonië | -18,24% | |
| Prijzenobservatorium | Eindfactuur | |
| Verbruik <2500 MWh | -5,78% | |
| Verbruik 2500 tot 5000 MWh | -6,93% |
Dat het Protocolakkoord tussen de federale regering en GdF voor geen fluit deugt, daar had onder meer de Creg ons al attent op gemaakt. (Lees: CREG maakt brandhout van deal met Suez) Ook in het parlement kreeg bevoegd minister Magnette al tal van vragen over het akkoord, waarin de regering in ruil voor een stuiver (Lees ook: Hoe 2009 een wonderjaar werd voor Electrabel) belooft de levensduur van de kerncentrales te zullen verlengen.
Magnette fietste er altijd losjes omheen, maar nu stelt ook de Europese Commissie een uit de kluiten gewassen reeks pertinente vragen, waarop de regering wel zal moeten antwoorden. Het antwoord wordt begin april verwacht.
>> Download hier de brief van de Commissie (pdf-formaat)
Tijdens een hoorzitting in het parlement heeft CREG-directeur Guido Camps een wel bijzonder straffe uitspraak gedaan. Hij sprak het “zeer sterke vermoeden” uit dat de gas- en elektriciteitsleveranciers afspraken maken over de prijzen die ze de consument aanrekenen. Zulke praktijken zijn illegaal, omdat ze de vrije concurrentie en dus prijsvorming in het voordeel van de consument belemmeren.
Nu zijn er al langer vermoedens dat bedrijven als Electrabel Customer Solutions en Luminus afspraken maken om de prijzen kunstmatig hoog te houden. Wie de tariefformules van de bedrijven onder de loep neemt, merkt opvallende gelijkenissen. Dat is hogst merkwaardig, want die prijsvorming is op de geliberaliseerde markt volledig vrij. Voor een goed begrip: we hebben het hier over de energiecomponent in de eindfactuur. De nettarieven zijn gereguleerd en worden door de CREG gecontroleerd. De heffingen en bijdragen zijn uiteraard ook door de overheid bepaald. Maar het energieluik in de prijs wordt dus naar eigen goeddunken bepaald door de leveranciers. Als Electrabel, we zeggen maar wat, zijn prijs wil berekenen op de waarde van de Combodjaanse riel, en Luminus op de evolutie van de witloofprijzen, dan mag dat.
Formules
Maar kijk nu naar de formules die enkele leveranciers gebruiken om de gasprijzen te indexeren:
Continue reading ‘Illegale prijsafspraken tussen energieleveranciers?’
Onder het motto ‘Omdat we het niet altijd zelf moeten zeggen’, vind je hieronder een artikel uit De Morgen van 17 februari, van Johan Corthouts:
We betalen te veel voor onze courante uitgaven. De prijzen van bewerkte levensmiddelen en van gas en stroom in België volgen onvoldoende de daling van de grondstoffenprijzen. Dat blijkt uit het jongste jaarverslag van de Nationale Bank.
Brussel - De Nationale Bank vraagt een diepgaand onderzoek naar de prijsvorming door het Prijsobservatorium en de Raad voor de Mededinging. Er is iets mis met de prijzen die de gezinnen betalen voor energie en bepaalde levensmiddelen. Uit een analyse van de Nationale Bank blijkt dat de sterke prijsstijgingen voor melk, boter en brood, gas en elektriciteit in 2008 het jaar daarna onvoldoende vertaald werden in prijsdalingen.
Voor brood bijvoorbeeld lagen de prijzen bij de bakker eind vorig jaar op hetzelfde hoge niveau als begin 2008. En dat ondanks de forse daling van de prijzen van de grondstoffen. En hoewel melkveehouders voor hun producten lage prijzen kregen, is de melkprijs in de supermarkt nauwelijks veranderd ten aanzien van de recordprijzen van begin 2008.
Continue reading ‘Nationale Bank wil onderzoek naar hoge energieprijzen in België’
‘Aardgasprijs explosief gestegen’, kopt De Standaard vandaag. Dat klopt, al moet eraan toegevoegd worden dat ook de elektriciteitsprijzen duchtig de hoogte in zijn gegaan sinds de energiemarkt vrijgemaakt is. En, niet onbelangrijk, dat het vooral de kleine verbruikers zijn die daarvoor het gelag betalen.
De Creg, die waakt over de Belgische energiemarkten, heeft zijn recentste studie over de samenstelling van de prijzen bekendgemaakt. De vergelijking tussen Electrabel en Luminus en tussen de verschillende types verbruikers, bewijst meteen dat de prijsstijgingen niet zomaar het gevolg zijn van stijgende grondstofprijzen, maar alles te maken hebben met de tariefformules die de leveranciers volgens eigen goeddunken toepassen. De liberalisering is vooral de marges van de energiebedrijven ten goede gekomen, niet de portefeuille van de consument.
Zo stellen we vast dat:
• de kleine elektriciteitsverbruiker zijn factuur met 40 tot 48 procent heeft zien stijgen als hij klant was van Electrabel, en met 23 procent als hij bij Luminus zat.
• die stijging voor een gezin met een ‘gemiddeld’ en dus hoger verbruik beperkt bleef tot 20 procent.
• de aardgasfactuur voor de huishoudelijke verbruiker sinds januari 2004 met ongeveer 35 procent is gestegen.
Voor een goed begrip: de energieprijzen bestaan uit:
• de energiecomponent, of ook wel de leveranciersprijs genoemd. Die wordt vrij bepaald door de leverancier en weerspiegelt zogezegd de grondstofprijzen.
• de transport- en distributietarieven, die door de overheid gereguleerd zijn. Deze tarieven weerspiegelen de kost voor het onderhoud van de netten en leidingen, en onder meer ook de kost voor enkele sociale energiemaatregelen en de subsidiëring van groene stroom
• heffingen en btw
De studie van de Creg toont, voor zover dat nog nodig was, aan dat het de eerste component is die voor de sterkste stijgingen heeft gezorgd. We citeren: “De evolutie van de componenten wijst erop dat de leveranciersprijs de hoofdoorzaak vormt van de stijging van de prijs aan de eindverbruiker.”
Vooral wat de gasprijs betreft is die component spectaculair –welja, “explosief”, zoals De Standaard schrijft- gestegen: met 50 à 70 procent, afhankelijk van het verbruik. Dat heeft niet alleen te maken met de evoluties op de internationale markten, zoals de energiebedrijven het maar wat graag laten uitschijnen. De voornaamste reden van de prijsstijgingen, zijn eenzijdige aanpassingen in de tariefformules die zij gebruiken. En zeker bij Electrabel kan je er prat op gaan dat dat in het nadeel uitvalt van de mensen die het minste verbruiken.
In tijden dat we met z’n allen voluit moeten gaan voor energiebesparing, zorgen de facturatiepraktijken van onze energiebedrijven er nog altijd voor dat wie meer verbruikt, minder betaalt, zoals overduidelijk blijkt uit onderstaande grafieken:
Electriciteit, waarbij Db, Dc1 en Dc huishoudelijke afnemers zijn en Ib, Ic en Ic1 industriële verbruikers. De prijs per megawattuur daalt naarmate men meer verbruikt.
(klik op de afbeelding voor een groter versie)
Gas, waarbij T1 en T2 huishoudelijke verbruikers zijn. Ook hier daalt de prijs naarmate het verbruik hoger ligt.
Lees hier het artikel van De Standaard:
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=KS2M0KAC
Lees hier de studie van de Creg:
http://www.creg.info/pdf/Studies/F934NL.pdf
In een vorige post gaven we het ophefmakende interview mee dat Creg-topman François Possemiers onlangs aan De Morgen gaf en dat verscheen onder de kop ‘Electrabel manipuleert gasprijs’. Ons kwam ter ore dat het niet Electrabel was dat in 2007 voor een gigantische stijging van de prijzen zorgde, maar wel Distrigas.
Doordat Distrigas zijn groothandelsprijzen fors optrok, al dan niet illegaal, werden de leveranciers, waaronder Electrabel Customers Solutions, gedwongen om te volgen en de prijsverhoging door te rekenen aan de klanten. Juist is juist. Nu gebiedt de eerlijkheid ons ook te zeggen dat Distrigas toentertijd gecontroleerd werd door… GDF Suez, moederbedrijf van Electrabel. ‘Suez manipuleert gasprijs’ was dus een correctere titel geweest.
Ondertussen weigert de regering meer duidelijkheid te geven over het rapport waarover Possemiers het in het interview had. De Raad voor de Mededinging onderzoekt de studie, maar verder luidt het dat de inhoud ervan vertrouwelijk moet blijven.
Afgelopen weekend verscheen in De Morgen een artikel met François Possemiers van de CREG. Hij zegt daarin onomwonden dat Electrabel de gasprijzen manipuleert. Opmerkelijk, want de CREG zei dat ook al eens over de elektriciteitsprijzen. Je vindt heironder de tekst zoals hij in De Morgen is verschenen. Hij is helaas niet beschikbaar op de site van De Morgen.
Vorig jaar beschuldigde energiewaakhond CREG Electrabel ervan de elektriciteitsprijzen te manipuleren. Vandaag krijgen Electrabel en andere leveranciers het verwijt dat ze de gasprijzen naar hun hand zetten door het creëren van nieuwe indexen. ‘Destijds vermoedden we al dat er zich een probleem stelde in de facturatie. Een nieuwe studie toont aan dat dit ook zo is’, zegt CREG-topman François Possemiers. (door Johan Corthouts)
Tien jaar geleden werd de energiemarkt in België geliberaliseerd. Eerst de bedrijvenmarkt, daarna volgde ook de residentïele markt in Vlaanderen (2003) en in Wallonië en Brussel (2007). Energiewaakhond CREG, die opkomt voor de belangen van de eindverbruiker, zegt dat er nog heel veel werk is om de Belgische markt vrij te maken. Van een vrije markt voor stroom en gas is in ons land bijlange nog geen sprake. Electrabel is nog altijd de dominante kracht in België en zet de markt naar zijn hand. “De prijzen blijven veel te hoog. De consument krijgt nog altijd niet de prijzen waarop hij recht heeft,” zegt CREG-topman François Possemiers.
Continue reading ‘‘Electrabel manipuleert de gasprijs’’
ELECTRAWATCH – Volgens de CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) is er maar één geschikte plaats voor de deal die Paul Magnette en Herman Van Rompuy in oktober sloten met Suez: de prullenmand. De federale energiewaakhond concludeert heel duidelijk dat “de ganse overeenkomst reeds van bij haar aanvang niet dient uitgevoerd te worden.”
Op 22 oktober ondertekenden minister van Energie Paul Magnette en toenmalig premier Herman Van Rompuy een “protocolakkoord” met de grote bazen van GDF Suez, Gérard Mestrallet en Jean-Pierre Hansen. Het canapé-akkoord moest de regering verzekeren van een bijdrage van de nucleaire sector in ruil voor de levensduurverlenging van de kerncentrales (Zie: Regering heeft deal met Suez). Althans, dat beweerden Magnette en Van Rompuy. Continue reading ‘CREG maakt brandhout van regerings-deal met GDF Suez’
Electrabel in Google News GDF Suez in Twitter