De elektriciteit is in België vorig jaar bijna de helft goedkoper geworden. Alleen heeft de consument daar niets van gemerkt en is de marge grotendeels naar de bedrijven gevloeid.
België telt vier verschillende energiewaakhonden: een federale, een Vlaamse, een Waalse en een Brusselse. Jaarlijks publiceren de vier regulatoren een gezamenlijk statistisch overzicht van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België.
Dat verslag is alweer bijzonder leerrijk. Zo lezen we op pagina 3 van het samenvattende persbericht dat de groothandelsprijs van elektriciteit in 2009 daalde ten opzichte van 2008 van 70,6 euro per megawattuur tot 39,4 €/MWh. Dat is een behoorlijk spectaculaire daling van liefst 44 procent. Dat hebben wij alvast niet gemerkt hebben op onze factuur.
We zijn niet de enigen, zo blijkt als we de vaststellingen in het Jaarverslag 2009 van het Prijzenobservatorium er nog eens bijnemen. Daar staat op pagina 25 een overzicht van de evolutie van de elektriciteitsprijzen die de eindgebruikers betalen. Die zijn, afhankelijk van het verbruik, met 5,8 tot 6,9 procent gedaald. Conclusie: de grondstofprijs van de leveranciers daalt met bijna de helft, de eindprijs voor de verbruikers met enkele luttele procentjes.
Waar is de marge dan naartoe, vraagt u zich nu af. Dat is een iets complexer verhaal, maar het antwoord geven we nu alvast: in hoofdzaak naar de energieboeren (waarvan Electrabel blijkens het verslag van de vier regulatoren trouwens nog altijd de grote slokop is, met meer dan zeventig procent van de elektriciteitsvoorziening).
Laat ons eerst even terugkeren naar de meest recente studie die de CREG gemaakt heeft over ‘de componenten van de elektriciteits- en de aardgasprijzen’. Die maakt een onderscheid tussen een aantal verschillende componenten in de elektriciteitsfacturen:
- De leveranciersprijs, die de leveranciers vrij bepalen maar in principe een weerspiegeling zou moeten zijn van de grondstofprijs
- De bijdragen voor de subsidiëring van groene stroom en warmtekrachtkoppeling
- De kosten voor het beheer van het elektriciteitsnet
- Heffingen, BTW en belastingen
In januari 2010 stelde de CREG dat de facturen voor de eindverbruiker tussen december 2008 en december 2009 waren gedaald dankzij de daling van de leveranciersprijs. Die daling was echter gedeelteijk gecompenseerd door hogere bijdragen voor hernieuwbare energie en hogere bijdragen om de kosten voor de netbeheerders te dekken.
Zoemen we even in op de daling van die leveranciersprijs, dan zien we dat de tarieven voor een typeklant met een doorsnee verbruik inderdaad daalden:
• met 22,52 procent voor Luminus in Vlaanderen
• met 26,02 procent voor Electrabel in Vlaanderen
• met 16,36 procent bij Luminus in Wallonië
• met 18,24 procent bij Electrabel in Wallonië
Hieruit blijkt dat de evolutie van de leveranciersprijs bij lange na niet in de buurt komt van de daling van de groothandelsprijs, met name 44 procent. De bedrijven hebben die daling maar voor de helft doorgerekend in hun prijzen. Het zijn dus niet alleen de kosten voor groene energie of voor het netbeheer die ervoor gezorgd hebben dat de prijzen hoog bleven, maar in de eerste plaats de grotere winstmarge die de bedrijven voor zichzelf reserveerden.
| Verschil 2008-2009 | ||
| Verslag regulatoren | Groothandelsprijs BELPEX | -44,19% |
| Prijzenstudie CREG | Leveranciersprijs Electrabel – Vlaanderen | -26,02% |
| Wallonië | -18,24% | |
| Prijzenobservatorium | Eindfactuur | |
| Verbruik <2500 MWh | -5,78% | |
| Verbruik 2500 tot 5000 MWh | -6,93% |
