Hoe 2009 een wonderjaar werd voor Electrabel

Electrawatch – GDF Suez heeft op de valreep 213 miljoen euro in de schatkist gestort als bijdrage van haar filiaal Electrabel aan de Belgische begroting van 2009. Tijd om de rekening te maken, en die valt wel heel gunstig uit voor Electrabel!
 
GDF Suez liet op 31 december in een persbericht weten dat het zijn aandeel in de 250 miljoen euro van de nucleaire sector  heeft betaald. Het bedrijf voegt er meteen aan toe dat het, net als vorig jaar, naar het Grondwettelijk Hof zal stappen om de belasting aan te vechten. De heffing is discriminerend, vindt Suez.

Wij van Electrawatch zijn  het met de regering eens dat er wel degelijk gegronde redenen zijn om de nucleaire producenten te doen betalen (al is 250 miljoen aan de magere kant). We zullen onze argumenten daarvoor eerstdaags uitgebreid toelichten in een nieuwe post op deze website.

Maar hieronder volgen eerst de cijfers.

• Hoe hoog is de nucleaire rente?

In 2006 raamde de Nationale Bank de rente van de nucleaire filière op 700 miljoen euro per jaar. In een recente studie komt ook de Creg, de Belgische energiewaakhond, tot de vaststelling dat de kerncentrales Electrabel honderden miljoenen zuivere winst opleveren. De versnelde afschrijving van de centrales in het verleden (op kosten van de consument) levert Electrabel volgens de Creg 3,92 miljard euro op, voor de voorziene levensduur van 40 jaar.

De windfall profits als gevolg van het uitstel van de kernuitstap bedragen volgens de Creg:

• 4,7 miljard als de drie oudste kerncentrales 10 jaar langer openblijven
• 8,5 miljard als de drie oudste kerncentrales 20 jaar langer openblijven en
• 15,5 miljard als alle kerncentrales tien jaar langer openblijven
• 27,6 miljard als alle centrales twintig jaar langer openblijven.

• Wat vroeg de regering?

Eind 2008 kondigde de federale regering aan dat de nucleaire sector voor de begroting van 2009 500 miljoen euro zou bijdragen, bovenop de 250 miljoen euro voor 2008.

In de toelichting bij de programmawet van december 2009, waarin die bijdrage wordt vastgelegd, noemt minister van Energie Paul Magnette (PS) dat bedrag van 500 miljoen euro “redelijk”, want:

• “De bedragen die in onderhavig wetsvoorstel worden voorzien zijn gering ten opzichte van de aanzienlijke winsten die teweeggebracht worden door de productie van elektriciteit uit de splitsing van kernbrandstof, die de eindafnemers te beurt hadden moeten vallen.” (p. 97)

En ook:

• “Er werd inderdaad vastgesteld dat de repartitiebijdrage die in 2008 ten laste van deze belastingplichtige werd geïnd niet toerijkend (sic) was om een antwoord te bieden op de gebrekkige werking van de energiemarkt inzake bevoorradingszekerheid, uitgaven en investeringen inzake kernenergie, versterking van de mededinging in het kader van de Europese interne markt en middelen voor het energiebeleid van het land. Wel integendeel blijkt het, zoals hierna zal worden uiteengezet, dat deze gebrekkige werking onophoudelijk tijdens het jaar 2009 verergerd is.” (p. 98)

In tussentijd had de regering ook een protocolakkoord met Suez gesloten, waarin is afgesproken dat de nucleaire exploitanten in 2010 een bijdrage van 235 miljoen euro zullen doen, en de volgende jaren telkens tussen 215 en 245 miljoen euro.

(Dus: 250 miljoen was niet toereikend, 500 miljoen is nog gering en daarom wordt in de achterkamertjes afgesproken dat het voortaan nog minder zal zijn!)

Hoeveel betaalt Electrabel?

Om en bij de 140 miljoen euro.

Hoezo, 140 miljoen euro?

De 500 miljoen euro voor 2009 is opgesplitst in twee schijven van 250 miljoen euro. De ene helft is voor de schatkist, de andere mogen de nucleaire producenten naar eigen goeddunken beheren in een fonds voor hernieuwbare energie (Zie:  Electrabel krijgt vrije baan van regering in fonds groene stroom en Fonds Electrabel: ‘Argumenten regering houden geen steek’).

De regering houdt vol dat het fonds een substantiële inspanning vergt van de nucleaire sector, maar dat is onzin, en wel hierom:

• Electrabel heeft al in 2008, in zijn ‘Groenboek’, gezegd dat het 1,3 miljard zou investeren in hernieuwbare energie (p 150). Het fonds zal gewoon gebruikt worden om bestaande of reeds lopende projecten uit te voeren, en betekent dus geen nieuw engagement.
• Europa verplicht België om tegen 2020 dertien procent hernieuwbare energie te produceren. Ook zonder het fonds is Electrabel dus genoodzaakt om in groene stroom te investeren.
• In het protocolakkoord van oktober was al afgesproken dat Suez/Electrabel 500 miljoen zou investeren in hernieuwbare. 250 miljoen kan dus moeilijk als een extra inspanning worden gezien.

Blijft er dus over: 250 miljoen euro.
Daarvan komt 213 miljoen voor rekening van Electrabel, de rest moet SPE-Luminus betalen voor zijn aandeel in de nucleaire productie. Bovendien is dat bedrag fiscaal aftrekbaar, zodat het bedrijf er een derde, of zo’n 70 miljoen euro, kan van recupereren. (De regering heeft het uitdrukkelijk zo gewild: in de Kamer stemde de meerderheid een voorstel van de oppositie om de aftrekbaarheid te vermijden resoluut weg.)

DUS: Electrabel betaalt voor 2009 140 miljoen euro nucleaire rente terug aan de staat.
Simpel toch?

Slotsom

2009 is een gunstig jaar geweest voor Electrabel.

In november 2008 zit het bedrijf in deze situatie:

• de nucleaire sector betaalt dit jaar 250 miljoen(2008) en volgend jaar  500 miljoen (2009), en zal een derde recupereren via de belastingen
• Electrabel zal tegen 2015 1,3 miljard investeren in hernieuwbare energie
• De eerste superwinstgevende kerncentrales moeten in 2015 dicht

Dan komt 2009, en wordt het bedrijf in het nauw gedreven door een daadkrachtige regering, die zichzelf op de borst klopt dat er tal van toegevingen worden afgedwongen.

Dat geeft eind 2009 het volgende plaatje:

• •de nucleaire sector betaalt dit jaar 250 miljoen (2009) en volgend jaar 235 miljoen (2010), en zal een derde recupereren via de belastingen – Electrabel betaalt zoals gezegd 140 miljoen in 2009
• Electrabel zal 500 miljoen investeren in hernieuwbare, waarvan 250 miljoen via een door de regering opgelegd fonds
• de oudste kerncentrales blijven alvast tien jaar langer open

Slotsom: Electrabel krijgt een cadeau van jewelste en mag zijn kerncentrales openhouden. De wederdienst die daarvoor wordt afgedwongen, komt het bedrijf één miljard euro goedkoper uit dan de beginsituatie…